در نوشتار قبلی مطالبی درباره استانداردهای حسابرسی عملیاتی تحت عنوان “ضرورت بازنگری، بروزرسانی و متناسبسازی استانداردهای حسابرسی عملیاتی“، بیان گردید. در این نوشتار، نکاتی چند درباره استقلال حسابرسان مستقل ارائه خواهد شد. بر این نکته تاکید شده که بیان مطالب مذکور با هدف کمک به عارضهیابی حرفهای و انجام اقدامات لازم جهت ارتقا جایگاه حسابرسان و حرفه در کشور صورت گرفته است. بر اساس، الزامات استاندارد حسابرسی 200 “اهداف کلی حسابرس مستقل و انجام حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی” از آنجا که حسابرسی با منافع عمومی سروکار دارد، بنابراین، طبق الزامات آیین رفتار حرفهای، حسابرس باید مستقل از واحد تجاری باشد. طبق آیین رفتار حرفهای، استقلال شامل استقلال واقعی و استقلال ظاهری است. استقلال حسابرس از واحد تجاری باعث میشود که وی بدون سازوکاری، نظر خود را اظهار کند. استقلال، توانایی حسابرس را برای درستکاری و حفظ بیطرفی و نگرش تردید حرفهای افزایش میدهد. همچنین، استاندارد کنترل کیفیت مسئولیتهای موسسه حسابرسی را برای تعیین سیاستها و روشهای طراحی شده جهت دستیابی به اطمینان معقول از رعایت الزامات آیین رفتار حرفهای مربوط شامل استقلال توسط موسسه حسابرسی و کارکنان آن، شرح میدهد. به علاوه، استاندارد 220، مسئولیتهای مدیر مسئول کار را در رابطه با الزامات آیین رفتار حرفهای مربوط، شرح میدهد. “علیرغم وجود الزامات مذکور، به دلیل شرایط و محدودیتهای موجود از جمله شرایط سخت اقتصادی کشور، رقابت شدید در بازار حسابرسی، عدم شناخت و اهمیت کیفیت حسابرسی برای برخی از صاحبکاران (عمدتا غیربورسی)، تک محصول بودن و وابستگی شدید خیلی از موسسات خصوصا موسسات کوچک به درآمد حسابرسی، در عمل شواهدی وجود دارد که حداقل نسبت به استقلال ظاهری برخی از حسابرسان ایجاد شک و تردید مینماید. ارجاع کار به برخی از حسابرسان، عمدتا بر اساس روابط شخصی و با انتظارات خاص (عمدتا غیربورسی)، پذیرش و یا تداوم همکاری با شرکتهای دو دفتره علیرغم آگاهی کامل نسبت به آن (غیربورسی)، تهیه صورتهای مالی مورد رسیدگی توسط حسابرس، رقابت شدید بین حسابرسان برای جذب صاحبکاران جدید و یا حفظ صاحبکاران موجود و… مواردی هستند که در جامعه نسبت به استقلال حسابرسان شک و تردید جدی ایجاد نموده و میتواند باعث خدشهدار شدن اعتبار و جایگاه حرفه حسابرسی گردد. در پایان ضمن احترام به همه حسابرسان حرفهای، بر این نکته تاکید نموده که مطالب مذکور صرفا محدود به افراد خاصی بوده و عمومیت ندارد. انتظار میرود نه تنها موسسات حسابرسی بلکه جامعه حسابداران رسمی نسبت به موارد ناقض استقلال حسابرسان حساس بوده و اقدامات لازم جهت افزایش اعتماد عمومی به حرفه حسابرسی از جمله عارضهیابی وضعیت موجود با هدف بهبود آن را اتخاذ نمایند.