12. سیستم کنترل داخلی و اهداف سازمانی

در نوشتار قبل، مطالبی تحت عنوان “سیستم کنترل داخلی: تعریف و نکات قابل توجه” بیان گردید. در این نوشتار، اهداف سازمانی طبق چارچوب یکپارچه سیستم کنترل داخلی کوزو (2013) ارائه می‌شود. این چارچوب، اهداف سازمانی را به سه گروه “عملیاتی”، “گزارشگری” و “رعایت” طبقه‌بندی می‌کند. معمولا سازمان‌ها به صورت هدفمند و برای تحقق اهداف خاصی تشکیل شده که با توجه به نیازها و انتظارات ذینفعان، رسالت، چشم‌انداز، ماموریت و همچنین، قوانین و مقررات حاکم و ناظر بر فعالیت خود، آنها را تدوین می‌نمایند. معمولا اهداف در سطح کلان سازمان تدوین و متناسب و هماهنگ با آنها اهداف بخش‌ها و واحدهای زیرمجموعه تعیین می‌گردند. هدف اصلی سیستم کنترل داخلی کمک به سازمان جهت دستیابی حداکثری به اهداف، با توجه به شرایط و محدودیت‌های موجود بوده بنابراین، تدوین اهداف یکی از پیش‌شرط‌های لازم و اساسی برای طراحی و بکارگیری یک سیستم اثربخش می‌باشد. لازم به ذکر است که سیستم کنترل داخلی ابزار یا تسهیل‌گری برای سازمان‌ها جهت دستیابی به اهداف بوده و در خصوص تحقق آنها یک اطمینان معقول فراهم نموده و خود یک هدف نیست. سازمان تشکیل نمی‌شود که یک سیستم کنترل داخلی قوی داشته باشد بلکه به دنبال تحقق اهداف خود بوده و در این زمینه از ابزارهای مختلف از جمله سیستم کنترلی استفاده می‌نماید. “اهداف عملیاتی” نشات گرفته از ماموریت اصلی سازمان بوده و نشان‌دهنده چرائی و فلسفه وجودی آن می‌باشند. این اهداف در سازمان‌های مختلف با توجه به ماموریت و فلسفه وجودی آنها متفاوت می‌باشد. به عنوان مثال، در دانشگاه‌ها این اهداف شامل آموزشی، پژوهشی و فرهنگی است. از دیدگاه کوزو، برای تحقق اهداف مذکور، فعالیت‌ها و عملیات انجام شده باید توام با صرفه اقتصادی، کارائی و اثربخشی بوده و همزمان از منابع و دارائی‌های سازمان محافظت لازم صورت پذیرد. “اهداف گزارشگری” بر این واقعیت بنا شده که ذینفعان مختلف دارای انتظارات و نیازهای اطلاعاتی متفاوتی بوده و سازمان باید با تهیه و ارائه گزارشات با کیفیت (مالی یا غیرمالی و درونی یا بیرونی) آنها را تامین نماید. “اهداف رعایت” بر این نکته تاکید داشته که سازمان باید قوانین و مقررات حاکم و ناظر بر خود را رعایت نموده و از چارچوب قانونی خارج نشود. به عبارت ساده‌تر، طبق این اهداف هر آنچه که سازمان انجام داده باید مطابق با بایدها (قوانین و مقررات) باشد. در پایان تاکید می‌گردد، که سیستم کنترل داخلی در هر سازمانی باید به نحوی طراحی و بکارگیری شود تا نسبت به تحقق اهداف مذکور در سازمان اطمینان معقول حاصل گردد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *