در نوشتار قبل، مطالبی تحت عنوان “سیستم کنترل داخلی: الزامات بورسی و شکاف دانشی” بیان گردید. در این نوشتار، ضمن ارائه تعریف سیستم کنترل داخلی، عمده نکات قابل توجه در خصوص آن ارائه میشود. تعاریف متعددی در خصوص سیستم کنترل داخلی بیان، که به نظر نگارنده تعریف ارائه شده توسط کوزو (2013) نسبت به سایر تعاریف، ماهیت و نقش آن را بهتر منعکس مینماید. طبق تعریف مذکور “كنترل داخلي فرآیندی است که توسط هیئت مديره، مديريت و ساير کارکنان سازمان اجرایی شده و براي حصول اطمینان معقول از دستیابی به اهداف عملیاتی، گزارشگري و رعايت طراحي گرديده است.” در این تعریف نکات قابل توجهی به شرح زیر وجود دارد:
1- کنترل داخلی به عنوان یک فرآیند در نظر گرفته شده است. سیستم کنترل داخلی اقدام و فعالیت مقطعی، فصلی یا دورهای نیست که صرفا در شرایط خاصی انجام شود بلکه یک جریان دائمی، پویا و مستمر بوده که باید با توجه به شرایط و تغییرات محیطی بروزرسانی و متناسبسازی گردد.
2- این فرآیند توسط افراد در سطوح مختلف سازمانی از بالاترین تا پایینترین رده (هیئت مديره، مديريت و ساير کارکنان) اجرا شده و هر کدام نقش خاصی در آن دارند.
3- هیئت مدیره نقش اساسی و کلیدیتری در کنترل داخلی نسبت به دیگران داشته و به همین دلیل هم در تعریف فوق اول ذکر شده است.
4- سیستم کنترل داخلی نسبت به دستیابی به اهداف سازمان اطمینان معقول و نه تضمیین یا اطمینان مطلق ارائه مینماید. به عبارت دیگر، وجود یک سیستم کنترل داخلی لزوما به معنای دستیابی کامل به اهداف سازمانی نیست.
5- نقش سیستم کنترل داخلی کمک به تحقق اهداف در طبقات مختلف عملیاتی، گزارشگری و رعايت است. هر چند که این اهداف در طبقات جداگانه قرار داشته اما دارای همپوشانی و نقاط اشتراک بوده و اثربخشی سیستم کنترل داخلی زمانی محقق شده که تمامی اهداف فوق به طور همزمان و کامل محقق گردند.